Sodium tripolyphosphate (STPP) เป็นเกลือโซเดียมของกรดไตรฟอสฟอริก มีลักษณะเป็นผงหรือเม็ดสีขาว ละลายน้ำได้ สามารถผลิตได้จากปฏิกิริยาระหว่างโซเดียมไฮดรอกไซด์กับกรดฟอสฟอริก โดยการผลิตสารประกอบฟอสเฟตนั้นสามารถผลิตได้จากกระดูกสัตว์ หินฟอสเฟต หรือปฏิกิริยาระหว่างไอออนของโลหะกับกรดฟอสฟอริก ซึ่งสารประกอบฟอสเฟตนั้นได้รับการรับรองว่าเป็นส่วนประกอบของอาหารที่ปลอดภัย (GRAS; Generally Recognized as Safe) จากประเทศสหรัฐอเมริกา

ภาพที่ 1 โครงสร้างโมเลกุลของ Sodium tripolyphosphate (STPP)

Sodium tripolyphosphate (STPP) เป็นสารบัฟเฟอร์ จึงนิยมนำไปใช้มากในการผลิตผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด โรงงานอุตสาหกรรมและบ้านเรือน มีคุณสมบัติช่วยจับคราบสกปรกและป้องกันไม่ให้สิ่งสกปรกย้อนกลับมาติดพื้นผิวอีก นอกจากนี้ยังนำไปใช้ในผลิตภัณฑ์อาหาร ผลิตนม ผลิตภัณฑ์อาหารแช่แข็งและผลิตภัณฑ์เบเกอรี่อาหารสัตว์ โลหะ สี เยื่อกระดาษ และเซรามิกส์ แต่ที่ใช้กันมากจะเป็นการผลิตผงซักฟอก ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดห้องน้ำและพื้นผิวต่าง ๆ

ประโยชน์ของ Sodium tripolyphosphate (STPP)
1. ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของส่วนผสมต่างๆ ในผงซักฟอก ช่วยในการแทรก ซึมเข้าถึงเส้นใยของเสื้อผ้าได้ลึกยิ่งขึ้น ช่วยในการเกิดฟองและทำให้ฟองคงตัว

2. มีคุณสมบัติลดความกระด้างของน้ำช่วยให้การซักล้างมีประสิทธิภาพมากขึ้น เป็นสารบัฟเฟอร์ช่วยจับคราบสกปรกและป้องกันไม่ให้สิ่งสกปรกย้อนกลับมาติดพื้นผิวอีก

3. ช่วยทำให้สีของผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์ให้มีความคงตัว สีสวย มักนิยมใช้ในผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์แปรรูป เช่น ไส้กรอก กุนเชียง แฮม และขาหมูรมควัน โดยในประเทศไทยตามประการของกระทรวงสาธารณสุข (2548) นั้นได้มีการกำหนดปริมาณของสารประกอบฟอสเฟตสูงสุดอยู่ที่ 3000 มิลลิกรัม/1กิโลกรัม

4. เพิ่มความสามารถในการอุ้มน้ำของเนื้อสัตว์ ป้องกันการเสื่อสภาพของโปรตีนทำให้ผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์ที่ได้นั้นมีรสชาติ และเนื้อสัมผัสที่นุ่ม เด้ง มีความชุ่มฉ่ำมากขึ้น

5. สารประกอบฟอสเฟตมีฤทธิ์ช่วยป้องกันการเกิดกลิ่นหืนของอาหาร ป้องกันการเกิดกลิ่นที่ไม่พึงประสงค์ ทำให้มีกลิ่นที่น่ารับประทาน

6. ยับยั้งการเจริญของเชื้อจุลินทรีย์ในผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์

7. ลดปริมาณของโซเดียมคลอไรด์ที่ใช้ในกระบวนการแปรรูป

ภาพที่ 2 ผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์แปรรูปที่ใช้ Sodium tripolyphosphate (STPP)

ข้อเสีย และข้อควรระวังในการใช้ Sodium tripolyphosphate (STPP)
Sodium tripolyphosphate (STPP) เป็นสารที่ทำให้การระคายเคืองต่อผิวหนังเมื่อมีการสัมผัส เนื่องจากมีคุณสมบัติเป็นสารอัลคาไลน์อ่อน ๆ
นอกจากนี้การบริโภคอาหารที่มีฟอสเฟตเป็นประจำ เช่น อาหารฟาสฟูดส์อาจทำให้ระดับฟอสเฟตในเลือดสูง มีผลต่อระบบไหลเวียนโลหิต และผนังหลอดเลือด อาจก่อให้เกิดหลอดเหลือดอุดตันทำให้เสียชีวิตได้ ดังนั้นจึงไม่ควรบริโภคเกิน 1000 มิลลิกรัม/วัน