เทียนข้าวเปลือก (Fennel) เป็นพืชพื้นเมืองของประเทศแถบเมดิเตอร์เรเนียน แต่สามารถปลูกได้ในจีน และอินเดีย จัดเป็นเครื่องเทศหรือเครื่องปรุงรสที่มีกลิ่นหอมฉุนเป็นเอกลักษณ์ ให้รสชาติเผ็ดอมขมเล็กน้อย นิยมนำเมล็ดแห้งมาประกอบอาหาร หน่อ และใบสดสามารถนำมารับประทานสดได้ เทียนข้าว เปลือกมี 2 พันธุ์ คือ พันธุ์ขม ซึ่งเรียกในภาษาอังกฤษว่า Common fennel หรือ Bitter fennel และพันธุ์หวานซึ่งเรียกว่า Sweet fennel

ลักษณะโดยทั่วไป
ต้นเทียนข้าวเปลือกจัดเป็นไม้ล้มลุก มีอายุหลายปี มีความสูงของต้นประมาณ 50-150 เซนติเมตร ลำต้นมีการแตกกิ่งก้านบริเวณปลายยอด กิ่งและก้านมีสีเทาอมเขียว ผิวมีร่องตามยาว ใบมีลักษณะเป็นเส้นฝอย แตกเป็นแฉกคล้ายขนนกประมาณ 3-4 แฉก มีก้านใบยาวประมาณ 3.5-4.5 เซนติเมตรออก ดอกเป็นช่อคล้ายร่ม โดยจะออกที่ปลายกิ่ง ในช่อหนึ่งจะมีดอกประมาณ 5-30 ดอก ก้านช่อดอกจะแตกออกเป็นก้านประมาณ 5-20 ก้าน ช่อดอกยาวประมาณ 2-5 เซนติเมตร ดอกเทียนข้าวเปลือกมีขนาดเล็ก สีเหลือง ดอกมีกลีบดอก 5 กลีบ ลักษณะของกลีบดอกเป็นรูปกลมรี ยาวได้ประมาณ 1.5 มิลลิเมตร ดอกมีเกสรเพศผู้จำนวน 5 ก้าน มีเกสรเพศเมีย 1 ก้านผลมีลักษณะกลมยาวเป็นรูปไข่ สีน้ำตาล ผิวไม่เรียบ แบ่งเป็นซีก 2-4 ซีก คล้ายเมล็ดข้าวเปลือก



ประโยชน์ของเทียนข้าวเปลือก
เมล็ดเทียนข้าวเปลือกพันธุ์หวานมีน้ำมันหอมระเหยที่ให้กลิ่นหอมจึงนิยมนำมาใช้เป็นเครื่องเทศเพื่อดับกลิ่นขาว สามารถประกอบอาหารได้หลากหลายชนิด เช่น อาหารประเภทเนื้อสัตว์ ปลา อาหารทะเล ซอส ซุป และอุตสาหกรรมแต่งกลิ่นน้ำปลา เมล็ดเทียนข้าวเปลือกพันธุ์ขมจะนิยมสกัดเอาน้ำมันหอมระเหยไปใช้ในอุตสาหกรรมแต่งกลิ่นน้ำหอม สบู่ ครีม และยาใช้ภายนอก

ใบสด ลำต้น และหน่อของเทียนข้าวเปลือกสามารถนำมารับประทานสดเป็นเครื่องเคียง ทำเป็นสลัด อบ หรือย่าง