หล่อฮังก๊วย (Monk fruit) คือพืชพื้นเมืองทางตอนใต้ของจีนและภาคเหนือของไทยเป็นพืชที่อยู่ในวงศ์แตง (Cucurbitaceous) เช่นเดียวกับ แตงกวา แตงโม ฟักทอง บวบ หรือเมลอน มีลักษณะเป็นลูกสีน้ำตาลกลมเหมือนไข่เป็ด มีเปลือกที่แข็งแต่เปราะง่าย ช่วงที่ยังไม่สุกผลจะมีสีเขียวและเข้มขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อสุกเต็มที่จะเป็นสีเขียวเข้มแกมดำ จัดเป็นสมุนไพรฤทธิ์เย็น มีสรรพคุณ แก้อาการร้อนใน กระหายน้ำ แก้ไอขับเสมหะ แก้อาการเจ็บคอ รสหวานชุ่มคอ บำรุงกำลัง มีคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระ ช่วยลดการอักเสบต่างๆ เนื่องจากช่วยป้องกันไม่ให้ร่างกายหลั่งสารฮีสตามีน (Histamine) ซึ่งเป็นสาเหตุของอาการแพ้ อีกทั้งยังช่วยลดสารฮีสตามีนในร่างกาย ทำให้อาการแพ้ลดลง หล่อฮังก๊วยเป็นที่นิยมมากในแถบเอเชียมักนำมาใช้เป็นสมุนไพรที่นิยมนำผลแห้งมาต้มน้ำแล้วบริโภคเป็นเครื่องดื่ม

สารให้ความหวานในผลไม้โดยส่วนใหญ่จะเป็นน้ำตาล เช่น กลูโคส ฟรุตโทส หรือซูโคส เมื่อบริโภคน้ำตาลร่างกายจะย่อยสลายน้ำตาลได้เป็นพลังงาน แล้วนำไปใช้ตามที่ร่างกายต้องการ หากใช้ไม่หมดร่างกายจะเก็บสะสมในรูปของไขมันทำให้น้ำหนักเกิน และเป็นสาเหตุของโรคอ้วนได้ นอกจากนี้กรดที่เกิดจากการย่อยสลายน้ำตาลของแบคทีเรียภายในช่องปากยังเป็นสาเหตุทำให้ฟันพุอีกด้วย แต่สารให้ความหวานในหล่อฮังก๊วยเป็นสารประกอบธรรมชาติ ที่เรียกว่า โมโกรไซด์ (Mogrosides) ที่ไม่มีแคลอรี่ และไม่ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดเพิ่ม เนื่องจากมีค่า Glycemic index ต่ำ ไม่กระทบกับอินซูลินในร่างกายจึงเหมาะสำหรับผู้ป่วยเบาหวานและผู้ต้องการควบคุมน้ำหนักหรือจำกัดปริมาณการบริโภคน้ำตาล เช่นผู้รับประทานคีโต หรือผู้รักสุขภาพต่างๆ แต่อย่างไรก็ตามสารโมโกรไซด์มีความหวานมากกว่าน้ำตาลถึง 150 ถึง 200 เท่า จึงไม่เหมาะที่จะนำมาใช้งานโดยตรงตามท้องตลาดทั่วไปจึงมักผสมกับอิริทริทอลเล็กน้อยเพื่อให้ง่ายต่อการใช้งาน

ประโยชน์ของสารสกัดจากหล่อฮังก๊วย

• บรรเทาอาการแพ้ช่วยป้องกันและลดไม่ให้ร่างกายหลั่งสารฮีสตามีน (Histamine) ซึ่งเป็นสาเหตุของอาการแพ้
• มีสารต้านอนุมูลอิสระที่สำคัญอย่างไกลโคไซด์ (Glycosides) และซาโปนิน (Saponins) สามารถเข้าไปยับยั้งและป้องกันการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็ง ช่วยลดความเสี่ยงโรคมะเร็งชนิดต่าง ๆ ได้
• เป็นสารสกัดจากธรรมชาติและไม่มีแคลอรี่ มีผลดีต่อสุขภาพ สามารถใช้ได้อย่างปลอดภัยและ ไม่มีผลข้างเคียง เหมาะกับผู้ที่รักสุขภาพที่ต้องการลดการใช้น้ำตาล และผู้ป่วยโรคเบาหวาน
• มีค่า Glycemic index ต่ำ ไม่กระทบกับอินซูลิน และระดับน้ำตาลในกระแสเลือด
• สารโมโกรไซด์ให้ความหวานสูง หวานกว่าน้ำตาลทรายประมาณ150- 200 เท่า จึงสามารถใช้เป็นสารให้ความหวานแทนน้ำตาลในอุตสาหกรรมอาหาร และเครื่องดื่ม เช่น
  - ผลิตภัณฑ์นม (Dairy product) เช่น นม โยเกิร์ต ไอศกรีม ช่วยเพิ่มความหวาน เสริมกลิ่นรส ลดปริมาณการใช้น้ำตาลและลดแคลอรี่
  - เครื่องดื่ม (Beverage) ใช้เป็สารให้ความหวาน ลดปริมาณการใช้น้ำตาล คงความหวานในผลิตภัณฑ์ได้นาน ช่วยรักษาสีของผลิตภัณฑ์ ทนต่อสภาวะเป็นกลาง,กรด และทนที่อุณหภูมิ 110 ℃ เป็นเวลา 30 นาที
  - ผลิตภัณฑ์เบเกอรี่ ขนมอบ และขนมหวาน (Bakery and Dessert products) ช่วยลดปริมาณน้ำตาลทำให้ ได้ผลิตภัณฑ์ที่มีแคลอรี่ต่ำ เหมาะสำหรับผู้ที่รักสุขภาพ เช่น อาหาร และขนมสำหรับผุ้ที่รับประทานคีโต

ข้อควรระวังในการใช้สารสกัดจากหล่อฮังก๊วย
การบริโภคหล่อฮังก๊วยในผู้ที่ตับอ่อนทำงานผิดปกติ หรือตับอ่อนทำงานหนักมากเกินไป เพราะหากรับประทานหล่อฮังก๊วยปริมาณมาก ร่างกายสร้างอินซูลินมากเกินความต้องการ จะส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดต่ำลง เกิดอาการหน้ามืด วิงเวียนศีรษะ ตัวเย็นหรืออาจถึงขั้นเป็นลมหมดสติได้ และในบางผลิตภัณฑ์สารสกัดจากหล่อฮังก๊วยจะถูกผสมกับวัตถุให้ความหวานชนิดอื่นที่ต้นทุนราคาถูกกว่า ทำให้ปริมาณสารสกัดโมโกรไซด์น้อยมาก จึงควรอ่านสลากข้างผลิตภัณฑ์ให้ละเอียดก่อนเลือกซื้อ