นม หรือน้ำนม หมายถึงของเหลวสีขาวที่ประกอบด้วยสารอาหารที่ออกมาจากเต้านมของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมประกอบไปด้วยสารอาหารหลักที่จำเป็นสำหรับเด็กหรือสัตว์เกิดใหม่ นอกจากนี้นมยังสามารถหมายถึงเครื่องดื่มอื่นที่นำมาใช้ทดแทนนม เช่น นมถั่วเหลือง นมข้าว นมข้าวโพด และนมแอลมอนด์ เป็นต้น นมสามารถนำไปดัดแปลง และแยกประเภทได้หลากหลายชนิด โดยจะแตกต่างกันตรงปริมาณไขมันนม และกรรมวิธีการผลิตเพื่อให้เหมาะสมในการใช้งานในด้านต่าง ๆ ดังตัวอย่างต่อไปนี้

1. นมพร่องมันเนย (Partly skimmed milk powder)
นมพร่องมันเนย หรือนมพร่องมันเนยบางส่วน (Partly skimmed milk) คือนมที่นำไปผ่านกระบวนการเพื่อแยกไขมันเนยออกไปบางส่วน ทำให้มีพลังงานต่ำ มีปริมาณไขมันน้อย เหมาะกับผู้สูงอายุหรือผู้ที่มีปัญหาเรื่องความอ้วน โดยนมพร่องมันเนยจะต้องมีไขมันเนยมากกว่า 0.1% แต่ไม่เกิน 3% และต้องมีเนื้อนมไม่ต่ำกว่า 7.7% แต่หากนมพร่องมันเนยชนิดแห้งจะต้องมีไขมันเนย1.5%-16.5% ในขณะที่เนื้อนมต้องไม่ต่ำกว่า 60% ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่องนมปรุงแต่งปี พ.ศ. 2556

2. นมขาดมันเนย หรือหางนม (Skimmed milk)
นมขาดมันเนย หรือหางนม (Skimmed milk) คือนมที่นำไปผ่านกระบวนการแยกไขมันเนยออกเกือบทั้งหมด โดยจะเหลือไขมันเนยอยู่ไม่เกิน 0.1 % และหากเป็นนมขาดมันเนยชนิดแห้งจะเหลืออยู่ได้ไม่เกิน 1.5%
 

ชื่อ	ปริมาณไขมันเนย (%)		ปริมาณเนื้อนม (%)		ปริมาณโปรตีนในเนื้อ นมไม่รวมมันเนย (%)
	น้ำนม	นมชนิดแห้ง	น้ำนม	นมชนิดแห้ง	นมผง
นมพร่องมันเนย (Partly skimmed milk)	0.1-3	1.5-16.5	≥ 7.7	≥ 60	ไม่ต่ำกว่า 34
นมขาดมันเนย (Skimmed milk)	< 0.1	≤ 1.5	≥ 8	≥ 60	ไม่ต่ำกว่า 34

การแปรรูป
การแปรรูปทั้งนมพร่องมันเนยและนมขาดมันเนยให้เป็นชนิดผงสามารถทำได้หลายวิธีเนื่องจากช่วยในเรื่องการเก็บรักษา และสามารถยืดอายุสามารถเก็บไว้ใช้ได้นาน ส่วนมากนิยมใช้วิธีสเปรย์ดราย (Spray dry method) เช่นเดียวกับการผลิตนมผง

หลักการของวิธีนี้คือใช้ความร้อนระเหยน้ำออกในระยะเวลาสั้น ๆ ทำให้ของเหลวกลายเป็นผง



การใช้ประโยชน์
นมผงพร่องมันเนย และนมผงขาดมันเนยสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลายประเภท ทั้งอาหารคาวและอาหารหวาน เช่น ขนมเค้ก ขนมปัง คุกกี้ ไอศกรีม ใช้เป็นส่วนผสมในซอส และแป้งชุบทอด เป็นต้น หรือเพียงแค่เติมน้ำในอัตราส่วนที่เหมาะสมก็สามารถชงดื่มได้ทันที หรือจะนำไปประกอบอาหารเพื่อใช้แทนนมผงเพื่อลดต้นทุนการผลิตก็ได้เช่นกัน แต่อาจจะทำให้รสชาติ กลิ่นของนม และเนื้อสัมผัสต่างจากเดิมเล็กน้อย เนื่องจากปริมาณไขมันที่ลดลง โดยอัตราส่วนจะอยู่ที่ประมาณ นมผงพร่องมันเนย หรือนมผงขาดมันเนย 4 ถ้วยตวง จะเท่ากับนมผงเต็มมันเนย 1 ถ้วยตวง

สำหรับนมผงพร่องมันเนย และนมผงขาดมันเนยนั้นสามารถใช้แทนกันได้ในอัตราส่วนที่เท่าๆ กัน เนื่องจากนมทั้งสองประเภทนี้มีไขมันต่ำในอัตราส่วนที่ไม่ต่างกันมาก ทำให้รับรู้ได้ถึงความแตกต่าง ทั้งทางด้านเนื้อสัมผัส กลิ่น รส และอายุการเก็บรักษา ได้น้อยมาก ๆ หรือแยกไม่ออกถึงความแตกต่างเลย