อาหารไทยมักใช้เครื่องเทศหลากหลายชนิดเพื่อแต่งกลิ่นและรสชาติอาหารให้มีมิติด้านรสชาติมากยิ่งขึ้น อีกทั้งยังช่วยชูรสชาติของอาหาร และทำให้อาหารแต่ละชนิดแตกต่างกัน ทำให้ประเทศไทยเป็นประเทศที่มีความหลากหลายทางด้านอาหารอีกแห่งหนึ่งของโลก

กานพลู (Clove) เป็นเครื่องเทศที่ได้จากต้นกานพลู เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง ออกดอกเป็นช่อขนาดเล็ก ดอกสีแดงอมชมพูส่วนที่นำมาใช้ประโยชน์คือดอกตูม ในช่วงที่เปลี่ยนจากสีเขียวมาเป็นสีแดง นำมาทำแห้ง คัดขนาด บดเป็นผงละเอียด และบรรจุลงขวด หรือนำมาสกัดเป็นน้ำมันกานพลูเพื่อนำมาใช้ปรุงแต่งกลิ่นรสของอาหาร ลักษณะทั่วไปของต้นการพลูเป็นไม้ยืนต้น สูง 5 – 10 เมตร ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม รูปวงรีหรือรูปใบหอก กว้าง 2.5 – 4 ซม. ยาว 6 – 10 ซม. ขอบเป็นคลื่น ใบอ่อนสีแดงหรือน้ำตาลแดง เนื้อใบบางค่อนข้างเหนียว ผิวมัน ดอกช่อ ออกที่ซอกใบ กลีบดอกสีขาวและร่วงง่าย กลีบเลี้ยงและฐานดอกสีแดงหนาแข็ง ผลเป็นผลสดรูปไข่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้หลายส่วน ไม่ว่าจะเป็นดอกตูม ผล ต้น เปลือก ใบ รวมไปถึงน้ำมันหอมระเหย



การใช้ประโยชน์
1. การพลูเป็นเครื่องเทศ ใช้เพื่อให้กลิ่นอาหารประเภทเนื้อสัตว์ ซอส ไส้กรอก ซุป เครื่องแกง รวมถึงยังเป็นสารตั้งต้นในการผลิตสารวานิลลิน ซึ่งเป็นสารให้กลิ่นวานิลลาใช้เป็นส่วนผสมในการทำเบเกอรี่



2. สรรพคุณทางยากานพลูมีสารประกอบอย่างฟีโนลิกในปริมาณมาก ซึ่งมีสรรพคุณช่วยเรื่องการต่อต้านอนุมูลอิสระในร่างกาย ดอกตูมแห้งของกานพลูใช้แก้ท้องเสีย ขับลม แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ และส่วนใบกานพลูมีส่วนช่วยเผาผลาญแคลอรี ช่วยลดความอยากน้ำตาล และช่วยลดและควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด

3. น้ำมันหอมระเหยสามารถยัยยั้งการเจริญของเชื้อรา และเชื้อโรคที่เป็นสาเหตุของโรคในระบบทางเดินอาหาร เช่น Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa และ Proteus vulgaris

4. ใช้เป็นสารตั้งต้นในการผลิตสารวานิลลิน (vanillin) ซึ่งเป็นสารให้กลิ่นวานิลลา

ข้อควรระวังในการใช้กานพลู
น้ำมันกานพลูมีสารยูจีนอล อาจทำให้เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนัง หากใช้ในปริมาณที่สูงและใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน นอกจากนี้หากรับประทานในปริมาณมาก จะทำให้เลือดแข็งตัวช้าลต้องระวังการใช้ร่วมกับยาที่มีฤทธิ์ต้านการแข็งตัวของเลือด เช่น warfarin, aspirin และ heparin เป็นต้น รวมถึงยาต้านการอักเสบชนิดไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs; เช่น ibuprofen) และสมุนไพรหรือยาที่ทำให้เกล็ดเลือดต่ำ และยาลดน้ำตาลในเลือด